Focus op kokos(olie): een veelzijdig product!

Posted by on 31 Mar, 2015 in (H)eerlijk over eten | 0 comments

Focus op kokos(olie): een veelzijdig product!

De meningen over kokosolie zijn erg verdeeld. Zo wordt er bijvoorbeeld gezegd dat kokosolie ongezond is, omdat het hoog is in verzadigde vetten en daarom kan leiden tot hart- en vaatziekten. Aan de andere kant wordt er gezegd dat het juist beschermt tegen hart- en vaatziekten. Vele volkeren leven al eeuwen lang op kokos, zowel als voedsel als medicijn. Ze noemen het ‘the tree of life’. Hoe zit het nu allemaal precies en waar kan je kokosolie allemaal voor gebruiken?

 

 

MCT
Vetten verschillen van elkaar in lengte van vetzuurketens. Kokosolie is rijk aan laurinezuur, wat behoort tot de middellange-keten vetzuren of triglyceriden (Medium-Chain Triglycerides; MCT). Deze vetzuurketens worden direct gebruikt als energieleverancier en worden niet als lichaamsvet opgeslagen. Door hun structuur komen ze sneller terecht in de energiecentra van onze lichaamscellen. Ze worden meteen opgenomen in onze bloedbaan en hoeven niet eerst nog door de lever bewerkt te worden. Doordat het meteen energie levert, gaat de stofwisseling omhoog, waardoor de temperatuur van je innerlijke thermostaat omhoog gaat en je meer calorieën en vet zal verbranden.

 

De gezondheidsvoordelen van kokosolie
Er zijn een aantal gezondheidsvoordelen die aan kokosolie worden toegeschreven:
• Kokosolie bevat laurinezuur en caprylzuur, wat beiden een antibacteriële, antivirale en antimicrobiële werking hebben. Dit kan helpen in de strijd tegen virussen en schimmels, zoals Candida, schimmelinfecties en griep. Het zorgt voor een betere weerstand. Zo komt laurinezuur ook voor in moedermelk, wat het kind beschermt tegen bacteriën en virussen, aangezien een pasgeboren kind nog geen weerstand heeft opgebouwd. Het lichaam zet laurinezuur om in monolaurine, wat ervoor zorgt dat de buitenkant van virussen en bacteriën oplosbaar wordt, waardoor het micro-organisme stuk gaat en afsterft.
• De vetten in kokosolie doen het cholesterol stijgen. Hierdoor wordt er gezegd dat het gevaarlijk is en dat het hart- en vaatziekten veroorzaakt. Het punt is dat het totale cholesterol niet een accurate maatstaaf is voor de gezondheid. Het gaat juist om de verhouding tussen het goede cholesterol (HDL) en het slechte cholesterol (LDL); het cholesterol ratio: totaal cholesterol / HDL cholesterol. Kokosolie zorgt voor een goede verhouding tussen het HDL en het LDL cholesterol. Daarnaast is gebleken dat een hoog cholesterol gehalte niet leidt tot hart- en vaatziekten. Cholesterol is ook gewoon belangrijk voor het goed functioneren van het lichaam. Uit onderzoek is gebleken dat in landen waar veel kokosolie wordt gegeten, hart- en vaatziekten nauwelijks voorkomen.
• De vetzuren in kokosolie (MCT) worden gemakkelijk opgenomen in het lichaam, waarbij geen gal en enzymen nodig zijn. Dit is een groot voordeel bij spijsverteringsproblemen waarbij vetten niet goed verteerd kunnen worden.
• Het vruchtvlees van kokos bevat veel vezels, wat belangrijk is voor de gezondheid van de darmen.
• Kokosolie kan ook uitwendig gebruikt worden voor de huid. Het helpt o.a. bij een droge huid, eczeem, schimmelinfecties en bacteriële infecties (bijvoorbeeld bij puistjes), littekens, striae en een verbrande huid. Het beschermt, herstelt en hydrateert de huid vanwege de vitamine E die erin zit.

 

thumbnail-735x490

 

Waarom wordt kokosolie bestempeld als ongezond?
Je zult je nu wel afvragen waarom kokosolie dan als ongezond wordt bestempeld. Dat heeft alles te maken met marketing. De plantaardige olie industrie (producent van soja olie) gaf miljoenen dollars uit aan campagnes om te voorkomen dat de tropische oliën markt kon bloeien. In de jaren 70 en begin jaren 80 van de vorige eeuw heerste de opvatting dat verzadigde vetten een hoog cholesterolgehalte veroorzaken en dit de kans op hart- en vaatziekten verhoogd. Hier werd dus extra op ingespeeld door in de media soja olie te promoten en kokosolie als gevaarlijk te bestempelen vanwege de verzadigde vetten in deze olie. Door deze berichtgeving werd iedereen bang voor verzadigde vetten. Fabrikanten en restauranteigenaren verruilden kokosolie voor soja olie. Begin jaren 90 was kokosolie verbannen uit het Westerse dieet, maar verdween het ook langzaamaan in Azië. En dat terwijl zij het al eeuwen lang gebruikten. Hierna steeg in deze landen de prevalentie van hart- en vaatziekten. Zo kan je zien wat voor een invloed macht en geld heeft in de wereld en de opvattingen van mensen kan bepalen.

 

Bakken / frituren
Kokosolie heeft een sterke structuur en deze verandert niet door verhitting. Er ontstaan geen vrije radicalen en de olie oxideert niet, zoals wel het geval is bij onverzadigde oliën als zonnebloemolie, soja olie en saffloerolie. Wanneer vetten oxideren, ontstaan er transvetten. Deze zijn zeer ongezond en kunnen hun steentje bijdragen aan ziektes als diabetes, hart- en vaatziekten, kanker en obesitas. Het allerbeste is dus om te bakken en te frituren in kokosolie. Kies voor de extra vierge variant, omdat deze onbewerkt is en de benodigde voedingsstoffen nog bevat.

 

Oil pulling
Wat voor ons heel nieuw lijkt, is eigenlijk al een eeuwenoude traditie dat zijn oorsprong vind in India; oil pulling. Gezegd wordt dat oil pulling (het spoelen van je mond met olie) een manier is om het lichaam te ontgiften en de mond te verzorgen. De bacteriën in je mond kunnen namelijk via het mondslijmvlies terechtkomen in je bloedsomloop en zo invloed uitoefenen op je lichaam. Het mondslijmvlies neemt stoffen op, maar kan ook afvalstoffen afgeven. De olie kan deze afvalstoffen en de bacteriën aan zich binden, waardoor deze het lichaam verlaten bij het uitspugen van de olie. Het zou op deze manier kunnen helpen bij verschillende klachten, zoals tandvleesproblemen, plak, gaatjes, halitose (slechte adem) en andere mondproblemen. Het vermindert het aantal bacteriën in de mond en maakt je tanden witter. Het kan wel even duren voordat je verbetering merkt, een week tot 14 dagen. Het is belangrijk dat je consequent blijft spoelen. Ook wordt gezegd dat oil pulling kan helpen bij andere klachten, zoals hoofdpijn en migraine, eczeem, allergieën, opvliegers, PMS, spijsverteringsklachten etc. Er is nog niet zoveel onderzoek gedaan naar oil pulling, in de onderzoeken die gedaan zijn, wordt er vooral gekeken naar het effect op mondproblemen.

Hoe werkt het? Je neemt een eetlepel kokosolie in de mond en laat dit eerst even smelten. Begin dan met spoelen door de olie door de mond te duwen en te bewegen. Dit doe je voor zo’n 15 tot 20 minuten (ondertussen kan je andere dingen doen, zoals douchen, aankleden, je email bijwerken etc.), waarna je het uitspuugt in de wc (en niet in de wasbak, want het zit vol met bacteriën). Spoel je mond met water en poets daarna eventueel je tanden. Wacht een halfuurtje met eten. Het goedje dat je uitspuugt, moet wit zijn, dat betekent dat je lang genoeg hebt gespoeld. Zorg ervoor dat je het niet doorslikt, omdat je zo alle bacteriën binnenkrijgt en dat is juist niet de bedoeling. Het beste is om oil pulling op een lege maag te doen.

 

Bulletproof koffie
Ben je in de ochtend niet vooruit te branden? Geen tijd om te ontbijten, maar wil je wel een verzadigd gevoel hebben? Probeer dan eens bulletproof koffie. Men zegt dat je er meters energie van krijgt, je hersenen op volle toeren draaien en je super gefocust bent. Je gaat er beter van presteren en daarnaast is het ook goed voor de vetverbranding en je verzadigingsgevoel. Zo kan je makkelijk door tot de lunch. Je zal nu vast denken: ‘Hoe kan dit nou werken?’ Kokosolie verhoogt je energiepeil en je stofwisseling. Je lichaam gebruikt het als brandstof en slaat het niet op als lichaamsvet. Door de vetten wordt de cafeïne langzamer opgenomen, waardoor het een langdurige boost geeft.

Hoe maak je deze bulletproof koffie? Zet je koffie zoals je die altijd zet. Verwarm je blender door er wat heet water in te gieten. Giet dit er weer uit en doe je koffie erin. Voeg hier 1 theelepel grasboter en 1 theelepel kokosolie bij. Blend tot je een dikke schuimlaag hebt en schenk het mengsel in je mok. Maak het af door er wat kaneel, cacao of vanille aan toe te voegen.

Het is belangrijk om te kiezen voor ingrediënten van goede kwaliteit. Margarine en oploskoffie zijn niet goed. Het beste is om te kiezen voor koffie met zo min mogelijk gifstoffen en een zo krachtig mogelijk aroma. De boter moet biologische en ongezouten grasboter zijn. Ghee kan ook. Kies voor extra vierge kokosolie. Begin wel met kleine porties om je lichaam eraan te laten wennen.

Cheers!

 

hoe-maak-je-s-ochtends-perfecte-bulletproof-koffie

 

Sportdrank
Kokoswater is het vocht uit de kokosnoot. Wanneer het regent, neemt de kokosnoot het water langzaam op en filtert dit, waardoor het vocht schoon is. Vooral in de jonge (groene) kokosnoten zit veel kokoswater. Het kokoswater bevat vele vitaminen en mineralen, waaronder een hoog gehalte aan vitamine B1, B2, C, kalium, magnesium, natrium, ijzer en koper. Kalium en natrium zijn o.a. belangrijk voor de vochthuishouding. Tijdens het sporten verlies je vocht (zweten) en verlies je dus ook belangrijke mineralen. Deze moeten dan weer aangevuld worden. Ook het drinken van te veel water kan leiden tot een natrium tekort. De B-vitamines helpen het lichaam om suiker om te zetten in energie en zijn belangrijk voor de stofwisseling van vetten, eiwitten en koolhydraten. Vitamine C werkt als een antioxidant en helpt het lichaam te beschermen tegen vrije radicalen (die tijdens het sporten ontstaan).

 

zijn-er-genoeg-265390

 

Is kokoswater dan de ideale sportdrank? Niet helemaal. Het bevat namelijk minder koolhydraten dan reguliere sportdranken. Kokoswater is dus goed om de vochtbalans te herstellen (beter dan water), maar wanneer je sport, heb je ook iets nodig dat je weer energie geeft (aangezien je veel energie verbruikt tijdens het sporten). Het ligt eraan hoe lang en intensief je gaat sporten. Bij lichte tot matige training kan je voor kokoswater gaan. Voor een langere en intensievere training is het wel goed om een sportdrank te nemen met meer koolhydraten. Een groot voordeel van kokoswater is wel dat er vaak geen suikers aan zijn toegevoegd, waar veel sportdranken vaak vol van zitten. Ook zitten in de reguliere sportdranken vaak chemische toevoegingen en zijn de mineralen kunstmatig toegevoegd (niet natuurlijk).

 

Cosmetica

Kokosolie kan ook gebruikt worden in natuurlijke cosmetica. Gebruik kokosolie als:
• Dagcrème: omdat kokosolie een hydraterende werking heeft. In veel reguliere dagcrèmes zitten stoffen die de huid juist verstikken, zoals petroleum.
• Reiniging: laat een laagje kokosolie 10 minuten intrekken op je gezicht en haal het er af met een vochtig wattenschijfje.
• Hand- en nagelcrème: gebruik kokosolie als handcrème in de winter bij een hele droge huid. Of masseer je nagelriemen met wat kokosolie voordat je gaat slapen. Zo gaan je nagels mooi glanzen en verzacht dit je nagelriemen.
• Scheergel: ook kan je kokosolie gebruiken als scheergel of kan je het na het scheren aanbrengen om de huid te herstellen en te beschermen tegen irritatie en beschadiging.
• Scrubcrème: voor het hele lichaam maak je een scrub met kokosolie en dode zeezout of suiker. Voor een lekkere geur kan je wat druppels essentiële olie eraan toevoegen.
• Haarmasker: kokosolie geeft glans aan het haar en verzacht en hydrateert de hoofdhuid.
• Lippenbalsem: kokosolie helpt goed tegen droge lippen.
• Make-up remover: meng een beetje kokosolie met een beetje castorolie en smeer wat op een wattenschijfje. Wrijf dit over je gezicht en/of ogen (doe voorzichtig bij je ogen). Je kan je gezicht daarna nog reinigen met een natuurlijke gezichtsreiniger.

 

Conclusie

Er is dus een discussie gaande wat betreft kokosolie (oftewel het vet van de kokosnoot) en er is geen consensus wat betreft of het gezond is of niet. Dat geldt voor meerdere gezondheidsonderwerpen. Feit blijft dat kokos(olie) voor vele doeleinden gebruikt kan worden en dus een veelzijdig product is. Of het nou gezond is of niet, voor alles geldt natuurlijk om het met mate te consumeren.

 

Foto’s: kokosnoot, kokosnootboom, kokosolie, bulletproofkoffie

 

Bronnen o.a.:
* www.jessevandervelde.com
* Healthy magazine
* Coconut and health. B.F. Fife. 2006.
* Effects of dietary fatty acids and carbohydrates on the ratio of serum total to HDL cholesterol and on serum lipids and apolipoproteins: a meta-analysis of 60 controlled trials. Mensink RP et al. 2003.
* A review of monolaurin and lauric acid: natural virucidal and bactericidal agents. S. Liebermann, MG Enig & HG Preuss. 2006.
* Cholesterol, coconuts, and diet on Polynesian atolls: a natural experiment: the Pukapuka and Tokelau island studies. IA Prior, F Davidson, CE Salmond & Z Czochanska. 1981.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *